Tip over verbondenheid met de Maatschappij

Zullen we eens een boom opzetten?

door Alexandra van der Hilst

Op een andere manier evalueren, of een rapport maken? In 2006, toen ik in Liverpool op basisscholen projecten deed, gebruikten we met kinderen metaforen uit de natuur om hun eigen leven in beeld te brengen. De vraag was: ‘What do we need to grow from tiny babies to strong children?’

Gebruik eens een boom als metafoor om ontwikkeling in kaart te brengen

Als eerste schilderden we op een stuk papier een grote boom, met wortels en takken. Daarna de aarde waar de boom in stond, en de lucht. Er omheen zittend bespraken we wat bomen nodig hebben om te groeien en waardoor ze sterk worden. Als vanzelf kwamen we op de vergelijking met mensen. In de dagen die volgden hadden we het over onze wortels, ons thuis, voeding, vriendschap en zorg voor onze omgeving en elkaar.

Een vraag die opkwam was: ‘Wat maakt dat we het naar onze zin hebben?’ De kinderen kwamen op het idee om dat te verbeelden met de bloemen die onder de boom groeiden. Iedereen maakte z’n eigen bloem met belangrijke woorden en plakte deze onder de boom.

De keer daarna kwamen we op de vraag wat je wilt en kunt delen met anderen, verbeeldt in de persoonlijke vruchten tussen de takken. Stap voor stap groeide de boom zo tot onze boom.

De boom bleek een inspirerende werkvorm die zeer uitnodigde tot het vertellen van verhalen. De vorm zorgde voor betrokkenheid in de groep. Anders dan vaak gebeurde in een kringgesprek werd er echt geluisterd naar elkaar.

Natuurlijkerwijs ontstond in een volgend project de ‘vertelboom’ waar woorden, verbonden met het onderwerp, in opgehangen werden. Bij peuters en kleuters een mooi middel om gericht met woordenschat bezig te zijn. Zo ook bij het leren van een tweede taal.

Inmiddels gebruik ik de boom op een heel andere manier, namelijk als middel om te reflecteren op je eigen proces als begeleider van kinderen. En uiteraard kan dat ook met kinderen, studenten, collega’s, of doe het gewoon voor jezelf.

Over de auteur van deze tip

Ik pleit voor een meervoudige benadering van onderwijs waarbij de kunsten structureel en domeinoverstijgend onderdeel zijn van het curriculum. Waar het huidige onderwijs vooral gebaseerd is op het aanspreken en ontwikkelen van de cognitieve vermogens ( het denken) zouden voelen en doen in dezelfde mate aangesproken dienen te worden. Als denken, voelen en doen in balans zijn kom je toe aan een integrale ontwikkeling en vergroten van je eigen leer-kracht.
De kunsten, met hun verschillende visies op de werkelijkheid, kunnen bij uitstek die brugfunctie vervullen tussen hoofd, hart en handen en het leren. Kunst heeft de impliciete waarde dat het mensen betrekt in een veelzijdige en vaak complexe manier van denken. Een denken waarbij voortdurend gebruik gemaakt wordt om dingen vanuit verschillende perspectieven te bekijken en ervaren. Ervaren en verbindingen leggen, van binnen naar buiten en van buiten naar binnen. In dat proces krijgen kinderen de gelegenheid andere kanten van zichzelf te ontdekken. Daar kan een nieuwsgierigheid uit voortvloeien die bijdraagt aan het besef dat dingen met elkaar te maken hebben. Dat elke interactie een andere interactie beïnvloedt en daarmee een specifieke bijdrage levert in het ontstaan van iets. Simpelweg, niet leren om de feiten, maar om het begrijpen en het besef dat wat je doet ertoe doet’.

Naam: Alexandra van der Hilst
Website:

Meer tips van Alexandra »

Reageer op deze tip

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.