Tip over verbondenheid met Jezelf

Welke keuzes maakt jouw kind?

door Gerda van Jaarsveld

Democratie moet je leren. De ervaringen in je jeugd en je opvoeding spelen hierbij een belangrijke rol. Geen kind wordt als democraat geboren en elke generatie zal zich het democratisch denken en handelen zelf eigen moeten maken. Dat lukt niet met autoritair opvoeden, maar net zo goed niet met anarchie. Leren hoe onze democratie in elkaar zit alleen is ook niet voldoende. Kinderen hebben vooral ervaringen nodig waardoor zij stapsgewijs opgroeien tot jonge democraten.

Volgende week gaan de volwassenen naar de stembus om te kiezen voor een politieke partij. Wij gaan staan voor onze keuzes. En we nemen hopelijk ook verantwoordelijkheid voor wat we kiezen. Een kind dat mag kiezen en verantwoordelijkheid voor zijn keuzes leert dragen, verwerft een van de vaardigheden die een democratisch burger nodig heeft. 

Verantwoord kiezen moet je leren. Niet teveel keuzemogelijkheden ineens en met duidelijke grenzen. Naarmate het ouder wordt, geef je je kind meer keuzemogelijkheid en daarmee meer verantwoordelijkheid. Neem daarom af en toe de tijd om te zien of de keuzevrijheid van je kind nog past bij zijn/haar leeftijd.

Maak de keuzevrijheid van je kind zichtbaar met de kiesschijf!

Benodigdheden:
De kiesschijf en een rood en een groen kleurpotlood.

Klik hier om de kiesschijf te printen. Hierop staan vragen over keuzevrijheid die kinderen kunnen beantwoorden in kleur. Met rood geven ze aan hoeveel de ouders bepalen, met groen hoeveel zij zelf bepalen. Zo zie je in één oogopslag of een kind veel of weinig vrijheid in zijn keuzes ervaart.

Keuzevrijheid is ook afhankelijk van leeftijd: een jong kind heeft de veilige grenzen die de ouders aangeven nodig; een ouder kind heeft steeds meer vrijheid nodig, maar krijgt dan ook de daarbij behorende verantwoordelijkheid te dragen.

Het is leuk om de kiesschijf te bewaren en elk jaar een nieuwe in te kleuren. Zo kun je samen zien hoe de grenzen zich geleidelijk verleggen en overleggen waar meer of minder keuzevrijheid wenselijk is.

Als je docent bent, kun je de kiesschijf natuurlijk ook op school in laten vullen. Het geeft een mooie aanleiding tot een gesprek over kiezen, vrijheid en verantwoordelijkheid.


Deze hele maand extra aandacht voor democratie:
Op het Educare Netwerk heeft de redactie een groep ‘Democratie kun je leren’ opgezet waar je ervaringen kunt delen over het opvoeden van kleine democraten. Hier kun je tevens de kiesschijf, een Educare katern over democratie en een interview over democratisch opvoeden van Marijke Sluijter met Micha de Winter downloaden. Kijk dus snel op:
http://opvoedingenonderwijs.ning.com/group/democratiemoetjeleren

Over de auteur van deze tip

Ik ben Gerda van Jaarsveld. Van oorsprong verpleegkundige, maar later een HBO- opleiding tot psychosociaal werker gedaan. Ik heb een bureau voor medisch- en psychosociale hulpverlening voor de opvang van nabestaanden na een suïcide.

Ik zag iets over het Humanistisch Vormingsonderwijs op TV en heb mij als 57 jarige gelijk opgegeven en ben in 1997 voor de klas gekomen, geweldig! In 2009 ben ik gestopt. Nu geniet ik van het oma zijn.

Het was voor mij wel zoeken naar lesstof voor de lagere groepen, dat bleek juist enig! Je kunt de lessen van eenvoudig naar steeds moeilijker opbouwen. Ik begon met een rooster, maar al snel ben ik mijn lessen gaan aanpassen aan de actualiteit van het moment.

Zo was er de les over het jongetje in Amerika dat een bommelding had gedaan. Zou jij dat doen? Mag je dergelijke geintjes uithalen? Ook het alarmnummer 112 wordt regelmatig voor niets gebeld. Wat voor straf zou deze jongen krijgen? Wat voor straf kan jij bedenken voor het voor de grap oproepen van een ambulance?

Je ziet, je kunt er een hele les mee vullen. Geweldig om dit soort lessen met kinderen te mogen doen.

Reageer op deze tip

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.